16.10.2016 - Orhangazi Haber, Şehir ve Firma Rehberi

Kurtuluş Savaşı İzleri : Araştırma Kurulu

Kurtuluş Savaşı İzleri : Araştırma Kurulu

1921 SENESİNDE GELEN ULUSLARARASI ARAŞTIRMA KURULU

Mart 1921 sonlarında Yalova, Orhangazi ve Gemlik yörelerinden başlayarak bir toplu kırım ve göçe zorlama girişimine dönüşen barbarca uygulamalar, Nisan 1921 sonlarında İstanbul hükumetine ve Bağlaşık devletler temsilcilerine yansıdı.

Özellikle Yunan ordu birliklerinin açıktan açığa destekledikleri Rum ve Ermeni çetelerinin baskılarına en yoğun biçimde uğrayan Orhangazi ilçe halkının temsilcileri yaşanan korkunç olayları, kanlı cinayetleri, gasp ve soygunları tüm ayrıntılarıyla gerek hükumet yetkililerine gerekse de Bağlaşık devletler görevlilerine aktardılar.

Orhangazi belediye başkanı Mehmet, Eski belediye başkanı Hasan Tahsin efendilerle, Üreğil köyünden Hakkı ve Hayrettin, Çakırlı köyünden Şerif ve Süleyman, Çeltikçi köyünden Tevfik ve Ethem, Karsak köyünden Hacı İbrahim ve Ahmet efendilerin 21 Nisan ve 8 Mayıs 1921’de yazılı ifadelerinin alınmasından sonra Bağlaşık devletler temsilcileri Uluslararası iki “Araştırma kurulu” oluşturarak yakınma konusu olayları yerinde incelemeye karar verdiler.

Bu kurullardan birincisi Gemlik, Orhangazi ve Yalova dolaylarını; İkincisi Beykoz’dan başlayarak Şile, Ağva ve İzmit çevrelerini araştırmakla görevlendirildi.

Gemlik, Orhangazi, Yalova dolaylarında çalışacak olan birinci Araştırma kurulu, İngiliz General Franks’in başkanlığında Fransız Albay Wick, İtalyan Yarbay Rolette ve Uluslararası Kızılhaç temsilcisi İsviçre uyruklu M. Gehri’den oluşmaktaydı. Kurulda İngiliz generalin emir subayı Yüzbaşı Ston ile İtalyan Albay’ın çevirmeni M. Amelio’da bulunuyordu.

Ayrıca Osmanlı Temsilcisi kimliğiyle Jandarma Üsteğmen Mustafa Süreyya’nın da araştırmaya katılmasına izin verilmişti.

Yanı sıra araştırma yapılacak yerlerde Kılavuzluk hizmeti için olayları yaşayanlardan Çınarcıklı Hafız Ahmet, Gemlikli Tevfik, Orhangazili Refik (Atay) ve Armutlu’dan Emin adlı kişilerde kafileye alınmışlardı.

Araştırma kurulu 12 Mayıs 1921 günü Bryoni adlı İngiliz gemisi ile İstanbul’dan Gemlik’e geldi. 13 Mayıs günü Orhangazi ve çevresinde, 14 Mayıs’ta Gemlik’te göçe zorlananlar arasında inceleme yaptı. 15, 16 ve 17 Mayıs günleri olayların yalnızca izlerini görmekle kalmadı; Kimi yerlerde suçsuz insanların barbarca öldürülmelerine, Yağma ve soygunlara, Köylerin ateşe verilmesine bizzat tanık oldu.

Özellikle Uluslararası Kızılhaç komitesi temsilcisi M. Gehri karşılaştığı kırım ve yıkımın etkisinde kalarak oldukça objektif bir rapor hazırladı. Öldürülmüş olanların ya da yaralı olarak canlarını kurtarabilenleri fotoğrafladı.

Kaynak: İşgalden Kurtuluş Bursa – Yılmaz AKKILIÇ / Araştırmacı Yerel Tarihçi İlhan ERDEM

Etiketler: Kurtuluş Savaşı ‘nda Orhangazi, Kurtuluş Savaşı ‘nın Orhangazi’deki izleri, Kurtuluş Savaşı ‘nda Ermeni Çeteler, Kurtuluş Savaşı ‘nda Rum Çeteler

loading...
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ