16.10.2016 - Orhangazi Haber, Şehir ve Firma Rehberi

Refik Atay : Kurtuluş Savaşında Esen Rüzgar

Refik Atay : Kurtuluş Savaşında Esen Rüzgar

Bir eskiler bilir onun kim olduğunu eskiler..

Bir de 1960’lı yıllarda okulda okuyan çocuklar..

Çünkü bayramlarda dinlediler Kurtuluş savaşı hikayelerini kendi ağzından..

O Refik Atay..

Orhangazi‘nin İstiklal Savaşı Madalyalı kahramanı.. Yunanlıların yaptığı katliamı belgeleten adam..

Kızılhaç heyetini Gemlik, Orhangazi ve Yalova’da dolaştırıp katliamın fotoğraf ve yazılarla belgelere kaydolmasını ve katliamın sürmesini durduran adam..

İstanbul’dan Anadolu’ya silah kaçıran, bölgemizin Kuva-i Milliye Başkanı Orhangazili hemşehrimiz..

Savaştan sonra kendi kabuğuna çekildi, sadece anılarını yazdı bir ara..

Bir de çağırdıklarında Milli bayramlarda anılarını anlattı…

Bu dünyadan bir Refik Atay geçti..

Allah ondan razı olsun binlerce kere..

Destanları büyük milletler yazar..

Orhangazi; Mondros ateşkes antlaşması ile başlayan ülkemizin işgali olaylarında, Yunan işgal kuvvetlerinin ilçeye girmesine uzun süre direnerek esareti kabul etmeyen yörelerin başında gelmiş ve onurunu bir bayrak gibi yükseklerde dalgalandırmıştır.

Yurdun bir çok yerinde olduğu gibi Orhangazi‘de düşmana karşı çetecilik yöntemi ile direnmiş ilçeyi işgale gelen Yunan askerine ani baskınlar düzenleyerek kayıplar verdirtmiş ve halkın işgale karşı direnişini örgütlemiştir. Cemal Beyin Gökbayrak isimli çetesi bu çeteler içinde en önemli sırayı alır.

Gene Laz İbo’nun ve İdris Kaptanın çeteleri de direnişin bayraklaşmasını sağlamışlardır. Cemal beyin Gökbayrak çetesiyle direnişe katılmayan Sölöz köyünü yakmış, Narlıca ve Heceler köyüne baskınlar düzenleyerek kayıplar vermiştir. İlçe de o sıralar yaşayan Ermeniler ki bunlar nüfusun yarıdan fazlasını oluşturuyorlardı. Ermeni çetelerinin Türk köylerine Türk çetelerinin de Ermeni köylerine karşı düzenledikleri saldırılarda karşılıklı olarak önemli kayıplar verilmiştir.

Yeniköy‘den Topal Vahanın Poynakın çetesi, Sölöz ve Gürle köylerinde oluşturulan Ermeni çeteleri, Türk köylerine sistemli biçimde saldırılar düzenleyerek katliam yapmışlardır. Ermeni çeteleri katliam yanında Gemiç, Akharem, Dutluca ve Gölyaka köylerini yağma etmişler yakıp yıkmışlardır. Yunanlıların katliamının dur durak bilmeden devam etmesi nedeni ile. Belediye başkanı Mehmet bey eski belediye başkanı Hasan Tahsin bey ve Refik Atay Bey’in bizzat yaptıkları girişimler ve katliamları anlatan dilekçeleri sonucunda. Anlaşma devletlerine Orhangazi‘ye bir araştırma ve inceleme kurulunu göndertmeyi başarmışlardır. Refik Atay Bey’in bizzat hazır bulunduğu uluslar arası kurula Yunanlıların yakıp yıktığı katliama uğrattığı bölgeler gezdirilmiş kurul üyeleri henüz geldiği sırada Yunanlılar ateşe verdiği Çeltikçi köyünün yanışını gözleri ile görmüştür.

Orhangazi işgal yıllarında Yunan işgal kuvvetlerine karşı direnişini işgalin gerçekleşmesinden sonrada çeteler sürdürmüş ve yunanlılar bu saldırıların sürmesi nedeni ile ilçe merkezinde kurdukları alay karargahını işgalin bitiş tarihi olan 10 Eylül 1922 tarihine kadar ilçede tutmak zorunda kalmışlardır. İşte usta Gazeteci Nevzat Okumuşun kaleminden unutmamamız gereken bir anı ve tarih.. 9 Eylül tarihinde hedef gazetesinde yayımlanan o muhteşem anı:

Refik Atay, hatırasında o günleri şöyle anlatıyor: “Mustafa Kemal Paşa, Sivas’tan bütün memlekete seslendi. Bu badireden kurtulmak için “Ya İstiklal Ya Ölüm” parolasıyla çalışmak gerektiğini bunun için memleketin her tarafında Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin kurulması zaruretine işaret etti. Kurtuluş savaşındaki Orhangazi direnişi de böyle başlamıştır.

İttihat ve Terakki cemiyetinin hükumette olduğu tarihlerde yerlerinden edilen Ermeni azınlığa, Sadrazam Damat Ferit Paşa hükumetinin emriyle tekrar geri dönme olanağı verilir. Hatta Ermeni ailelerine 50 şer lira para yardımı yaparak, el konulan eşyasının geri verilmesini sağlar. Refik Atay‘a göre, Ermenilerin büyük kısmı bu para ile silah temin ederek, ilçede çeteler meydana getirmiş ve Müslümanları yok etmek, parasını gasp etmek gibi hunharca hareketlerde bulunmuşlardır. Çetelerin İznik-Yalova-Gemlik şoselerinde yol bağı yaparak, halkı sürekli tedirgin etmesi, karşı harekete yol açmış ve halktan da silahlanan guruplar çıkarak eşkıyalık başlamıştır.

Atay; örnek olarak Tekke Mahallesindeki camiden kaldırılan Kasapların Ömer Ağanın bin liralık fidye ile serbest bırakıldığını verir. Köyden köye gitmenin güçleştiği tüm Anadolu’nun aynı durumda olduğu bu tarihlerde valilikten emekliye ayrılmış Baha Beyin başkanlığında, Derviş Bey (Tarakçıoğlu) ve Refik bey (Atay) in üyesi olduğu ORHANGAZİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ kurulur.

Derleme : Bülent Turantekin – Muharrem Değirmen

loading...
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ